Kaarthouders en acceptanten

Twee contracten, twee tarieven

Kaarthouder en acceptant zitten in hetzelfde netwerk, maar hebben elkaar nooit gesproken. De kaarthouder heeft een contract met zijn issuer, de acceptant een contract met zijn acquirer. Beide contracten kennen een eigen tarief, eigen voorwaarden en een eigen verdeling van de aansprakelijkheid.

Dat verklaart waarom dezelfde transactie voor de een kosteloos lijkt en voor de ander een kostenpost is. De kaarthouder betaalt een jaarbijdrage; de acceptant betaalt een percentage per transactie. Wie de kaart door de terminal haalt, merkt daar niets van. Dat is ook de bedoeling.

Creditcardgebruik in Nederland

Vergeleken met contant geld en de debitcard is het creditcardgebruik in Nederland laag. Nederlandse en buitenlandse kaarthouders deden in 2006 samen ruim 1,4 miljard betalingen met een debitcard, tegenover ongeveer 45 miljoen betalingen met een creditcard.

Het aandeel van de creditcard blijft daarmee onder 0,5% van alle toonbankbetalingen. Dat is lager dan het aandeel van de klantenkaart. Aan de Nederlandse toonbank domineert contant geld.

Buiten de landsgrenzen draait het beeld om. Nederlanders betaalden in 2006 ongeveer 42 miljoen keer met een creditcard in het buitenland, tegenover ongeveer 30 miljoen keer in eigen land. De creditcard is in Nederland vooral een reisbetaalmiddel.

Nederland naast de wereld

Op 6 miljoen kaarten staan 100.000 acceptanten: ongeveer zestig kaarten per acceptatiepunt. Wereldwijd ligt die verhouding op bijna negentig.

Wat de verhouding tussen kaarten en acceptanten zegt

Een betaalnetwerk werkt pas als beide kanten meedoen. Zonder acceptanten heeft een kaart geen nut, zonder kaarthouders heeft acceptatie geen nut. De Nederlandse cijfers laten zien hoe scheef die twee kanten kunnen staan: er zijn ruim genoeg kaarten, maar het aantal plekken waar ze worden aangenomen blijft achter bij landen waar de creditcard het hoofdbetaalmiddel is.

Daar komt bij dat de Nederlandse kaarthouder zijn creditcard vooral buiten de landsgrenzen gebruikt. De kaart zit wel in de portemonnee, maar wordt aan de Nederlandse toonbank zelden getrokken.

Waarom het uitmaakt

Voor een acceptant volgt uit deze cijfers een afweging. Op de Nederlandse binnenlandse omzet levert kaartacceptatie weinig extra transacties op, want de Nederlandse klant pakt zijn debitcard. Op buitenlandse klanten en op export ligt dat anders: daar is de creditcard vaak het enige betaalmiddel dat de klant bij zich heeft.

Wie alleen naar het binnenlandse aandeel van 0,5% kijkt, concludeert dat creditcardacceptatie niet loont. Wie naar de herkomst van zijn klanten kijkt, komt vaak tot een ander antwoord.