Home › Acceptatieplicht contant geld
Acceptatieplicht contant geld
De wet is aangenomen, de uitzonderingen zijn bekend, maar de invoeringsdatum staat nog niet vast.
De wettelijke acceptatieplicht verplicht ondernemers om contante betalingen van consumenten aan te nemen. Het gaat om betalingen aan de toonbank in winkels, horecagelegenheden en vergelijkbare verkooppunten, tot een bedrag van € 3.000. Betalingen tussen ondernemers onderling vallen er niet onder.
Nederland loopt in Europa voorop bij digitaal betalen: ongeveer 20 procent van de toonbankbetalingen verloopt nog contant. De wetgever wil garanderen dat consumenten ook in de toekomst overal met contant geld terechtkunnen.
De stand van zaken
Zowel de Tweede als de Eerste Kamer heeft met de wet ingestemd. De invoering was aanvankelijk voorzien voor 2027, maar is uitgesteld: minister Heinen van Financiën zoekt aansluiting bij Europese regelgeving.
Op Europees niveau wordt onderhandeld over een vergelijkbare verplichting, als onderdeel van een breder pakket rond contant geld en de digitale euro. De definitieve ingangsdatum van de Nederlandse wet wordt per koninklijk besluit bekendgemaakt.
Verbod op contante betalingen vanaf € 3.000
Los van de acceptatieplicht geldt per 1 januari 2026 een verbod op contante betalingen voor goederen vanaf € 3.000. Het verbod is bedoeld om witwassen te bemoeilijken en richt zich op transacties met of tussen handelaren. Particulieren die onderling zaken doen, bijvoorbeeld via Marktplaats, vallen erbuiten.
In 2027 volgt een Europees verbod op contante betalingen vanaf € 10.000. Lidstaten mogen een lagere grens hanteren. Nederland heeft daar al gebruik van gemaakt.
Uitzonderingen op de acceptatieplicht
Het Besluit uitzonderingen acceptatie contant geld bepaalt wanneer een ondernemer contant geld mag weigeren. Dit zijn de voornaamste uitzonderingen.
| Situatie | Toelichting |
|---|---|
| Nachtelijke uren | Tussen 22.00 en 06.00 uur mag contant geld worden geweigerd vanwege veiligheidsrisico's. |
| Onbemande locaties | Parkeerautomaten, onbemande tankstations en tolpoorten zijn uitgezonderd. Bij een supermarkt met alleen zelfscankassa's maar met personeel aanwezig moet minimaal één kassa contant geld aannemen. |
| Online en op afstand | Bij online aankopen, postorders en telefonische bestellingen geldt geen acceptatieplicht. |
| Periodieke betalingen | Abonnementen, huur, energierekeningen en verzekeringspremies zijn uitgezonderd. |
| Openbaar vervoer | De verkoop van vervoersbewijzen in bus en metro is vanwege veiligheid uitgezonderd. |
| Bezorging aan de deur | Maaltijdbezorgers en andere huis-aan-huisverkoop zijn uitgezonderd. Een marktkraam valt hier niet onder. |
| Kleine ondernemers | Ondernemingen met minder dan vier werkzame personen kunnen een permanente uitzondering aanvragen op grond van veiligheidsrisico's. Grotere ondernemers krijgen alleen een tijdelijke uitzondering bij een aantoonbaar veiligheidsrisico. |
De consultatie op het besluit liep van 14 november 2025 tot 2 januari 2026.
Een verdeeld speelveld
De acceptatieplicht heeft uiteenlopende reacties losgemaakt bij toezichthouders, politiek, ondernemers en consumentenorganisaties.
De Nederlandsche Bank
DNB is kritisch op de lange lijst met uitzonderingen. DNB-directeur Betalen Inge van Dijk stelt dat ongeveer 2,6 miljoen Nederlanders van 18 jaar en ouder moeite hebben met digitaal betalen, en dat 92 procent van de Nederlanders contant kunnen betalen een noodzakelijk alternatief vindt. De uitzondering voor de nachtelijke uren noemt DNB overbodig: daarmee valt een derde van de dag buiten de plicht.
De Europese Centrale Bank
De ECB noemde de Nederlandse lijst met uitzonderingen in een adviesrapport onwenselijk. Contant geld is inclusief, waarborgt privacy en geeft consumenten inzicht in hun uitgaven.
Consumentenbond en ANBO-PCOB
Beide organisaties zijn voorstander van de acceptatieplicht en benadrukken dat het niet alleen om ouderen gaat. Ook mensen met een smallere portemonnee en jongeren die hun uitgaven willen bijhouden, zijn gebaat bij de mogelijkheid contant te betalen.
Winkeliers en retailers
Winkeliers wijzen op veiligheidsrisico's en regeldruk. De Raad voor de Detailhandel pleit voor een maximumbedrag van driehonderd euro in plaats van drieduizend. Brancheorganisatie NLconnect, die telefoonwinkels vertegenwoordigt, wijst erop dat de overstap naar pinnen alleen destijds is gemaakt na een reeks overvallen.
De politiek
D66, VVD en JA21 dienden in januari 2026 een amendement in om de acceptatieplicht te schrappen. Ze trokken dat weer in nadat SGP en VVD met een gezamenlijk voorstel voor uitstel kwamen. De kern van de wet staat daarmee overeind. De invoeringsdatum blijft onzeker, in afwachting van Europese besluitvorming.
Europese context: digitale euro en contant geld
De Europese Commissie werkt aan een verordening die het gebruik van contant geld als wettig betaalmiddel in de EU borgt, als onderdeel van het pakket rond de digitale euro. De EU-landen bereikten op 19 december 2024 een akkoord over de digitale euro, die op zijn vroegst in 2029 beschikbaar komt. De Europese acceptatieplicht voor contant geld zal naar verwachting minder uitzonderingen kennen dan het huidige Nederlandse voorstel.
Minister Heinen heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over de samenloop van de nationale acceptatieplicht en het Europese voorstel. Zodra de EU-verordening definitief is, past Nederland de nationale wet daarop aan. Tot die tijd geldt de aangenomen Nederlandse wet, zonder vastgestelde invoeringsdatum.
Wat dit voor uw bedrijfsvoering betekent
Voor de meeste Nederlandse merchants verandert er nu nog niets: de acceptatieplicht is aangenomen maar niet van kracht. Vijf zaken zijn nu al het doordenken waard.
- Pinnen alleen. Ondernemers die volledig zijn overgestapt op digitaal betalen, doen er goed aan na te gaan of zij onder een van de uitzonderingen vallen. Zo niet, dan is terugkeer naar cashacceptatie onvermijdelijk zodra de wet ingaat.
- Kassasoftware en hardware. Controleer of uw betaalterminals en kassasoftware zowel contante als digitale betalingen aankunnen. Leveranciers van POS-systemen en kassasystemen spelen hierop in.
- Operationele kosten. Cashacceptatie kost geld: wisselgeld aanhouden, storten bij een Geldmaat-automaat — circa € 5 per storting, soms met een maximum — en de bijbehorende administratie. Reken dat door in uw kostprijs.
- Veiligheidsbeleid. Rechtvaardigt uw veiligheidsbeleid dat u geen contant geld aanneemt, leg dat dan vast. Een gedocumenteerd beleid versterkt uw positie bij een aanvraag voor een uitzondering.
- Kanalen naast elkaar. Bedenk welke betaalmethoden u online aanbiedt. Online transacties vallen niet onder de acceptatieplicht voor contant geld.
Training betalingsverkeer
Heights verzorgt trainingen over alle aspecten van het betalingsverkeer, van betaalmethoden en acquiring tot compliance en kostenstructuren. Praktisch toepasbare kennis, zodat u na afloop de keuzes voor uw eigen betaalinfrastructuur zelf kunt maken.
Benieuwd wat er in uw betalingsverkeer te halen valt?
Een eerste gesprek is vrijblijvend. Daarna weet u of er genoeg te winnen is om een traject te starten.